Bạn là một người yêu thích lĩnh vực trồng trọt và say mê với những khu vườn rau sạch? Bạn luôn tìm cách để có thể mang đến cho gia đình những thực phẩm rau tươi ngon và an toàn với sức khỏe? Và bạn mong muốn vừa làm đúng với đam mê trồng rau sạch vừa có thể tạo ra lợi nhuận?  Hiện tại nhu cầu về rau sạch đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm rất cao. Và mô hình trồng ra thủy canh công nghiệp đang được nhiều nhà vườn hướng đến. Vậy chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về mô hình trồng rau thủy canh công nghiệp trong bài này.

>>>>> Đối với các gia đình nhỏ không có diện tích lớn để trồng rau, các bạn hãy tham khảo về hệ thống thủy canh mini theo link dưới đây: https://thexanh.net/he-thong-thuy-canh-mini/

1/ Thế nào là trồng thủy canh quy mô công nghiệp

Khái niệm về phương pháp thủy canh trong quy mô công nghiệp

Rau quả sẽ được hạn chế tối đa với việc tiếp xúc các hóa chất độc hại và sự ô nhiễm từ môi trường xung quanh.

Trồng rau sạch bằng phương pháp thủy canh là một khái niệm vô cùng quen thuộc đối với tất cả chúng ta. Mọi người ở tất cả các đối tượng đều có thể áp dụng phương pháp này ngay tại nhà của mình, chỉ với một mảnh sân vườn nhỏ là bạn đã có thể tự tay trồng và thu hoạch rau sạch cho chính gia đình của mình.

Trồng rau thủy canh công nghiệp thì đỏi hỏi một quy mô sản xuất lớn hơn: một sân vườn có diện tích ít nhất khoảng 400m2 và những dụng cụ cần thiết. Với một mùa vụ trồng rau thủy canh quy mô công nghiệp như vậy, bạn có thể gặt hái được 400 – 600kg rau và thu được về lợi nhuận kinh tế rất khả quan. Hơn thế nữa, phương pháp thủy canh trong công nghiệp sẽ được áp dụng trong nhà màng vì thế rau quả sẽ được hạn chế tối đa với việc tiếp xúc các hóa chất độc hại và sự ô nhiễm từ môi trường xung quanh.

Hiện nay, để kinh doanh hiệu quả với quy mô sản xuất công nghiệp, các nhà vườn thường áp dụng phương pháp thủy canh NFT (Nutrient Film Technique), hay còn được gọi là “Phương pháp thủy canh hồi lưu màng mỏng”. Phương pháp NFT cho phép bạn bơm các chất dinh dưỡng trong dung dịch thủy canh lên từ các bể chứa. Những chất dinh dưỡng này sau đó sẽ chảy qua các máng có độ dốc để tạo ra một màng mỏng dinh dưỡng rồi chạy qua rễ của cây và cuối cùng là được lưu hồi trở lại bình chứa.

Trồng rau thủy canh quy mô công nghiệp là trồng rau với diện tích canh tác lớn (Trên 300m2). Vì vậy việc quản lý và chăm sóc cho cây trồng có phần phức tạp hơn. Sau đây là một số lưu ý khi trồng rau thủy canh với quy mô lớn.

  • Diện tích từ 300-1.000m2.
  • Một hoặc nhiều loại rau khác nhau kết hợp tăng canh gối vụ.
  • Được làm trong nhà lưới hoặc nhà kính để bảo vệ rau khỏi các tác nhân môi tường như nắng, mưa gió và các loại nấm, vi khuẩn gây hại…
  • Được trồng theo mô hình thủy canh hồi lưu (tuần hoàn).
  • Sơ đồ chung bao gồm: 1 bể chứa dung dịch thủy canh lớn, dung dịch được bơm đều vào các đường ống nhờ bơm đặt trong bể, dung dịch chảy trong ống, tiếp xúc với rễ cây, cung cấp dinh dưỡng và nước cho cây, độ dốc đường ống khoảng 2%, giúp nước chảy với tốc độ vừa phải. Sau đó được hồi về bể chứa.

>>>> Hướng dẫn pha dung dịch thủy canh

Picture

Có thể nói nhu cầu sử dụng rau sạch ngày càng tăng và tiêu chuẩn lựa chọn rau của người tiêu dùng cũng ngày càng cao. Chính vì vậy mà việc đưa công nghệ trồng rau thủy canh vào quy mô trang trại là điều hiển nhiên của nhiều chủ trang trại.

Những vấn đề đầu tiên được đặt ra khi trồng rau theo quy mô công nghiệp là gì?

  • Diện tích để triển khai dự án trồng rau thủy canh với quy mô trang trại của bạn phải đạt tiêu chuẩn đánh giá từ chuyên gia.
  • Tiếp đó là hệ thống nhà lưới, nhà kính phải đảm bảo yêu cầu vì quá trình trồng rau thủy canh có sử dụng dung dịch, Nhà kính là biện pháp tối ưu nhất để tránh nước mưa làm loãng dung dịch với diện tích lớn, khiến chúng ta khó kiểm soát độ an toàn và hiệu quả.

  • Quan trọng đó là tìm được nguồn cung cấp nguyên liệu phục vụ cho việc lắp đặt giàn trồng rau thủy canh đúng tiêu chuẩn công nghệ.
  • Bạn cần tới sự tư vấn của chuyên gia về việc sử dung giàn trồng rau thủy canh nào là thích hợp với từng loại cây trồng và quy mô trang trại.

  • Cuối cùng bạn phải nắm bắt được quy trình chăm sóc cây trồng, điều khiển hệ thống trồng rua thủy canh theo đúng khoa học

2/ Thuận lợi và Khó khăn khi trồng rau thủy canh quy mô công nghiệp

1. Lợi ích của thủy canh quy mô công nghiệp

  • Chỉ tốn chi phí đầu tư ban đầu: Nhà lưới, hệ thống ống, máng, bể chứa, bơm và các dụng cụ đo kiểm dung dịch thủy canh như bút đo TDS, pH.
  • Tránh được nhiều mầm bệnh, vi khuẩn, vu rút, nấm trong đất, từ đó hạn chế được sâu bệnh cho cây râu.
  • Được trồng trong nhà lưới nên tránh được các tác nhân môi trường như côn trùng, mưa, nắng.
  • Có thể kiểm soát được nhiệt độ trong nhà kính, tạo điều kiện thích hợp cho cây sinh trưởng và phát triển tốt hơn, giúp tăng năng suất cao.
  • Quản lý , thu hoạch và đóng gói dễ dàng.
  • Giảm thiểu đáng kể chi phí thuê nhân công: chỉ cần 2 nhân công/300m2.

Picture

  • Nhiệt độ: Khi trồng trong nhà kính, cần sử dụng các thiết bị điều chỉnh nhiệt độ sao cho phù hợp nhất với nhu cầu sinh trưởng và phát triển với rau trồng. Thường xuyên kiểm tra nhiệt độ trong nhà kính để kịp thời hiệu chỉnh, tạo điều kiện tăng năng suất cây trồng cao nhất.
  • Nồng độ dinh dưỡng trong dung dịch thủy canh: Thường xuyên dùng bút đo tds để kiểm tra nồng độ dung dịch thủy canh (2 lần/ngày), để cân chỉnh nồng độ cho phù hợp. Nồng độ dung dịch yêu cầu thường được ghi trên nhãn chai dung dịch do nhà cung cấp quy định, nếu nồng độ thấp hơn quy định thì thêm dung dịch cốt, ngược lại nếu nồng độ cao hơn thì thêm nước. Thường xuyên kiểm tra độ pH dung dịch bằng bút đo pH hoặc quỳ tím. Lưu ý năng suất và chất lượng rau có thể thay đổi dựa vào kiểm soát chất lượng dung dịch.
  • Ánh sáng: Nếu thiếu sáng thì nên bổ sung các loại đèn chiếu sáng để thay cho ánh sáng mặt trời để giúp cây quang hợp.
  • Bể chứa dung dịch: Bể chứa nên kín, có nắp đậy, tránh cho ánh sáng mặt trời chiếu vào, sẽ gây ra tảo hút hết dinh dưỡng của cây trồng. Đồng thời tránh ô nhiễm dung dịch.

Khó khăn khi xây dựng hệ thống trồng rau thủy canh công nghiệp

Khó khăn duy nhất khi sử dụng phương pháp thủy canh vào quy mô sản xuất là đòi hỏi người trồng phải có kiến thức đầy đủ về tất cả các bước làm trong quy trình. Ngoài kiến thức về quy trình, nhà vườn phải am hiểu về thời gian trồng, cách xử lý nếu có sự cố xảy ra, cách thức chăm sóc và thu hoạch cây. Ngoài ra, khi quyết định tiến hành quy mô công nghiệp, bạn cũng cần phải có nhiều dụng cụ hơn để đáp ứng và duy trì được chất lượng của rau thu hoạch.

Tóm lại, mô hình kinh doanh vận dụng phương pháp thủy canh trong quy mô công nghiệp sản xuất rất đáng để các nhà vườn đầu tư nghiêm túc vì những lợi ích mà mô hình mang lại là không hề nhỏ. Hãy cùng nhau phát triển mô hình này hơn nữa để đảm bảo sức khỏe và an toàn thực phẩm cho toàn cộng đồng.

3/ QUY TRÌNH TRỒNG RAU THỦY CANH QUY MÔ CÔNG NGHIỆP

Quá trình sinh trưởng từ khi cây con còn là hạt giống cho đến khi thu hoạch đối với từng loại cây có thể diễn ra trong khoảng từ vài tuần hoặc vài tháng. Trong giai đoạn này người trồng đều phải thực hiện các bước gieo hạt, chăm sóc, thu hoạch, bảo quản.

Tuy nhiên, trong trồng rau thủy canh trên quy mô công nghiệp, cách thức thực hiện từng bước trong quá trình cây sinh trưởng và phát triển sẽ có một số điểm khác biệt so với trồng rau theo phương pháp truyền thống.

Bước 1: Gieo hạt để trồng thủy canh

Trước khi tiến hành gieo hạt, người trồng sẽ tiến hành lựa chọn giống cây trồng để gieo. Đây là khâu rất quan trọng vì nó ảnh hưởng đến chất lượng và năng suất của rau. Khi lựa chọn hạt giống cần lưu ý đến điều kiện tự nhiên tại khu vực trồng, loại rau trồng, thị trường tiêu thụ,…

Quy trình trồng rau thủy canh. Lựa chọn hạt giống tốt, vệ sinh khu ươm và sử dụng giá thể chất lượng cao sẽ giúp tăng khả năng nảy mầm và đảm bảo cây con không nhiễm nguồn bệnh.

Quá trình ươm cây con sẽ được thực hiện trên các khu ươm đã khử trùng để đảm bảo cây con sinh trưởng trong môi trường đảm bảo nhất.

Hạt giống thường được gieo trong các khay ươm hoặc trong gieo trực tiếp vào rọ thủy canh chứa giá thể. Xơ dừa và mút xốp là hai loại giá thể thường được sử dụng khi trồng rau thủy canh quy mô công nghiệp. Giá thể nên đảm bảo các tiêu chí: khả năng giữ ẩm cao, đảm bảo độ thoáng khí, đảm bảo vệ sinh,…

Bước 2: Chuyển cây lên giàn thủy canh để trồng

Sau khi cây ươm hạt được 10- 20 ngày (tùy theo từng loại cây. Khi cây con đạt đến một độ lớn nhất định, kỹ sư sẽ tiến hành chuyển cây con lên giàn. Thông thường khi cây còn lên từ 3 lá thật, chúng ta đã có thể chuyển cây lên giàn. Trước khi chuyển cây con lên giàn, kỹ sư cần đảm bảo hệ thống thủy canh đã được kiểm tra và vận hành ổn định.

Bước 3: Chăm sóc cây non sau khi lên giàn thủy canh

Đây là giai đoạn chiếm nhiều thời gian nhất trong quá trình trồng rau thủy canh cũng có thể coi là giai đoạn quan trọng nhất.

Sau khi cây con được chuyển lên giàn, kỹ sư sẽ tiến hành chăm sóc rau thủy canh. Nếu như trong phương pháp trồng rau truyền thống, người trồng cần chú ý đến chế độ tưới phân bón, tưới nước thì trồng rau thủy canh các công đoạn này sẽ được lược bỏ đáng kể do hệ thống bơm dinh dưỡng tự động. Thay vào đó, người trồng sẽ cần quan tâm nhiều hơn vào chế độ dinh dưỡng của cây trồng.

Quy trình trồng rau thủy canh – Kỹ sư sẽ thường xuyên có mặt tại trang trại để chăm sóc và kiểm tra sự phát triển của cây
Quy trình trồng rau thủy canh – Kỹ sư sẽ thường xuyên có mặt tại trang trại để chăm sóc và kiểm tra sự phát triển của cây/>

Trong công nghệ trồng rau thủy canh, có thể nói dinh dưỡng chiếm đến hơn 50%. Dinh dưỡng sẽ quyết định rất lớn đến năng suất và chất lượng của rau thủy canh. Các đơn vị chuyển giao công nghệ trồng rau thủy canh chuyên nghiệp sẽ rất để ý đến công nghệ dinh dưỡng trong thủy canh. Dinh dưỡng tối ưu sẽ được điều chỉnh theo mẫu nước, điều kiện tự nhiên tại khu vực, giống rau trồng và điều chỉnh theo từng giai đoạn phát triển của rau thủy canh. Vì vậy, khi trồng rau thủy canh với quy mô sản xuất, người trồng không nên sử dụng dinh dưỡng đại trà.

Thậm chí, có nhiều công thức dinh dưỡng đã áp dụng rất thành công tại các trang trại lớn nhưng khi đưa vào các trang trại tại các khu vực khác ( không cùng điều kiện tự nhiên, nguồn nước) sẽ gây ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng rau.

Vấn đề sâu bệnh cũng là điều cần được lưu ý trong trồng rau dù là trong mô hình trồng đất hay thủy canh. Tuy nhiên, trong thủy canh, nhờ việc cây trồng giữ được một khoảng cách với đất mà giúp hạn chế một nguồn sâu bệnh rất lớn từ đất. Vì vậy, hầu hết các trang trại thủy canh nếu đảm bảo tốt quá trình thi công và chuyển giao công nghệ sẽ không cần sử dụng thuốc trừ sâu. Tuy nhiên để đề phòng, trong các trang trại thủy canh, kỹ sư thường đặt các miếng dán côn trùng hoặc đèn hút côn trùng để phát hiện và phòng ngừa nguồn sâu bệnh từ bên ngoài nhà màng.

Bước 4: Thu hoạch rau từ các giàn thủy canh

Với mỗi loại cây khác nhau, thời gian thu hoạch (thời gian từ khi ươm hạt đến khi cây trưởng thành) và cách thức thu hoạch sẽ khác nhau

Đối với các loại rau xà lách, thời gian thu hoạch sẽ rơi vào khoảng 45 ngày từ khi gieo hạt. Trong khi, đó các loai rau cải sẽ có thời gian thu hoạch là khoảng 30 -35 ngày. Đối với rau muống, rau dền,… thời gian thu hoạch chỉ rơi vào khoảng 20 – 25 ngày.

Các thức thu hoạch cho từng loại rau khác nhau cũng khác nhau  Đối với một số loại rau thu hoạch 1 lần như cải, xà lách,.. kỹ sư sẽ bó bộ rễ rau lại để giúp rau giữ được lâu hơn. Một số loại rau khác lại thu hoạch thành nhiều đợt. Như rau muống, chúng ta có thể thu hoạch khoảng 3 – 4 lần, mỗi lần thu hoạch cách nhau một tuần.

Một trong những ưu điểm rất lớn của rau thủy canh là hạn chế được một lượng lớn phế phẩm nông nghiệp (sản phẩm bị hư thối, dập nát). Nhờ vậy, giúp nâng cao năng suất trung bình của cây rau

Bước 5: Bảo quản các cây rau sau khi thu hoạch

Quy trình trồng rau thủy canh – Quá trình đóng gói bảo quản sẽ được hướng đã trong gói chuyển giao công nghệ

Sau khi thu hoạch và đóng gói, trong trường hợp rau phải xuất đến những thị trường ở khá xa trang trại. Người ta cần tiến hành bảo quản rau để giữ được hình thức và hương vị của rau trong thời gian lâu nhất. Phương pháp bảo quản được sử dụng phổ biến nhất hiện nay là bảo quản lạnh. Quá trình vận chuyển cũng được thực hiện bằng các xe lạnh.

Một lưu ý khác là sau khi hoàn thành đợt thu hoạch, cần vệ sinh toàn bộ hệ thống để đảm bảo những vụ rau tiếp theo cây phát triển trong môi trường tốt nhất.

Bình luận